بیماری ها قلبی عروقی

چربی خون در بدن، چه علائم و عوارضی دارد؟

علائم و عوارض چربی خون در بدن - فیت‌شیپ
عارفه خاکسارجلالی
مقاله‌ای اختصاصی از عارفه خاکسارجلالی

چربی خون یا هایپرلیپیدمی (Hyperlipidemia) واژه‌ای است که به افزایش چربی در خون فرد اشاره می‌کند. هنگامی که شما یک ماده خوراکی میل می‌کنید، پس از چند ساعت چربی موجود در آن وارد گردش خون شما شده تا به محل ذخیره و یا ساخت چربی‌های مورد نیاز بدن (عمدتاً کبد) برسد. البته بخشی از چربی موجود در خون شما در داخل بدن تولید می‌شود و ارتباطی با غذای مصرفی شما ندارد.

به طور کلی چربی‌ها یا لیپیدهای موجود در خون را به دو دسته کلسترول و تری‌گلیسرید تقسیم بندی می‌کنند که بالا رفتن سطح یکی یا هر دوی آنها (بیشتر از مقدار طبیعی) در خون، در اصطلاح عام ” چربی خون ” نامیده می‌شود.

آنچه در این مقاله از مجله فیت‌شیپ می خوانید:

  • انواع لیپیدهای موجود در خون
  • علائم هایپرلیپیدمی یا چربی خون
  • میزان طبیعی چربی در خون
  • عوارض ابتلا به چربی خون یا هایپرلیپیدمی

انواع لیپیدهای موجود در خون

1. تری‌گلیسرید

این نوع چربی، رایج‌ترین چربی موجود در بدن ماست. در واقع شکل ذخیره‌ای چربی در بدن ما تری‌گلیسرید نامیده می‌شود و همان چربی سفید رنگ ذخیره شده در زیر پوست می‌باشد.

2. کلسترول

این ماده نوع دیگری از چربی است که در همه قسمت‌های بدن وجود دارد.

کلسترول خود شامل دو نوع است که با کلسترول خوب (HDL) و کلسترول بد (LDL) شناخته می‌شوند. جالب است بدانید که این دو نوع چربی برخلاف هم عمل می‌کنند به این معنی که افزایش کلسترول بد خطرناک بوده و برعکس، افزایش کلسترول خوب مفید است.

علائم هایپرلیپیدمی یا چربی خون

این اختلال به طور معمول هیچ‌گونه علامت بالینی ویژه‌ای ندارد و هیچ یک از افراد مبتلا به آن نمی‌توانند بیان کنند که از چه زمانی به این بیماری مبتلا شده‌اند. تنها راه تشخیص آن، انجام آزمایش خون و سنجش میزان چربی‌های موجود در خون می‌باشد. این آزمایش از تست‌های معمول پزشکی است و در همه آزمایشگاه‌ها قابل انجام می‌باشد.

میزان طبیعی چربی در خون چقدر است؟ - فیت‌شیپ

از آنجا که سطوح غیرطبیعی چربی‌های موجود در خون که شامل، افزایش سطح‌ تری‌گلیسرید، کلسترول کل و LDL و کاهش سطح HDL ( دیس‌لیپیدمی )، می‌باشد، زمینه ساز ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی است، بنابراین توصیه می‌شود که همه افراد بالای 20 سال، به خصوص افرادی که سابقه هایپرلیپیدمی یا بیماری‌های قلبی عروقی مثل پرفشاری خون و سکته قلبی در خانواده درجه یک آنها وجود دارد، سالانه حداقل یکبار وضعیت چربی خون خود را مورد آزمایش قرار دهند.

چنانچه نتیجه آزمایش چربی خون فرد طبیعی باشد، می‌تواند تا پیش از 40 سالگی هر 5 سال، از 40 تا 50 سالگی هر 2 سال و پس از 50 سالگی سالانه یکبار وضعیت چربی خون خود را کنترل کند.

نکته قابل توجه این است که در مراحل پیشرفته بیماری، که در صورت وجود سطوح بالای چربی در خون به مدت طولانی و بدون درمان ایجاد می‌شود، ممکن است علائم دیگری نیز ایجاد شود. این علائم به محل رسوب چربی بستگی دارد. به عنوان مثال، رسوب چربی در عروق قلبی موجب درد قفسه سینه، حمله و ایست قلبی می‌شود. گاهی رسوب چربی در رگ‌های مغزی، منجر به کاهش خون‌رسانی به مغز و ایجاد علائمی همچون سرگیجه، سردرد و سکته مغزی می‌گردد.

میزان طبیعی چربی در خون

همانطور که گفته شد، تشخیص این اختلال صرفاً با انجام آزمایش خون امکانپذیر است. مقدار طبیعی هر یک از اجزای چربی در خون افراد به صورت زیر می‌باشد:

نوع چربی محدوده طبیعی     محدوده مرزی     محدوده خطرناک
تری‌گلیسرید (TG) کمتر از 150 150 تا 199  بیشتر از 200
کلسترول کل کمتر از 200 200 تا 239 بیشتر از 240
کلسترول خوب (HDL) بیشتر از 60 50 تا 60 کمتر از 40 در مردان و کمتر از 50 در زنان
کلسترول بد (LDL) کمتر از 100 100 تا 129 بیشتر از 130

عوارض ابتلا به چربی خون یا هایپرلیپیدمی

چربی خون به تنهایی یک مشکل محسوب نمی‌شود بلکه مشکل از جایی شروع می‌شود که سطح چربی‌ها در خون فرد، از مقدار خاصی فراتر رود. در چنین حالتی چربی به تدریج در رگ‌های خونی بیمار رسوب کرده و موجب پیدایش بیماری‌های مختلف می‌گردد.

رسوب چربی در دیواره رگ‌ها، باعث سخت شدن و تنگی عروق می‌شود که به مرور، خون‌رسانی به عضو پیش رو را مختل می‌سازد. چنانچه عضو مورد نظر از اعضای حیاتی و حساس بدن مثل قلب و یا مغز باشد، نتایج ناراحت کننده‌ای همچون ایست قلبی، سکته قلبی یا مغزی، فلج و حتی مرگ بیمار را در پی خواهد داشت.

در بعضی از موارد چربی رسوب یافته از دیواره رگ جدا شده و به صورت یک لخته در مسیر گردش خون به راه می افتد، تا جایی که قادر به عبور از رگ نبوده و توقف کند. در چنین حالتی نیز رگ مسدود شده و خون‌رسانی به عضو، که ممکن است دست، پا، مغز و… باشد، محدود می‌گردد.

درد و کبودی ناگهانی در اندام‌های انتهایی بدن مانند دست‌ها و پاها می‌تواند نشان دهنده گرفتگی عروق در این قسمت‌ها باشد.

نکته مهم: همانطور که می‌دانید، عارضه دیگری که مانند افزایش چربی خون، در دسته دیس لیپیدمی قرار می‌گیرد، کلسترول است که ما در مطلبی دیگر به “راهکارهای افزایش کلسترول خوب و کاهش کلسترول بد” پرداخته‌ایم و شما را به مطالعه آن دعوت می‌کنیم.

در مقالات بعدی به روش‌های کنترل و درمان چربی خون می‌پردازیم. چربی خون را جدی بگیرید!

 

درباره نویسنده

عارفه خاکسارجلالی

عارفه خاکسارجلالی

عارفه خاکسارجلالی هستم، کارشناس ارشد تغذیه و رژیم درمانی. گرایش تخصصی من تغذیه جامعه هست و لذت بخش ترین قسمتش آموزش جامعه. جای خالی مطالب و آموزش‌های علمی در جامعه ما بشدت حس میشه و بیشتر اطلاعاتی که مردم دارند پایه علمی نداره. به همین دلیل به گروه فیت شیپ ملحق شدم تا بتونم نقشی در افزایش آگاهی علمی شما داشته باشم. شاد و سلامت باشید!

۸ دیدگاه

  • سلام من الان چند روز که دست چپ بعضی وقتها خستگی دارد و من بعضی وقتها شب کل بدنم خستگی داره آیا چربی دارم ۲۶ساله

    • با سلام
      یکی از دلایلش میتونه چربی خون بالا باشه و البته کمبود ویتامین و مواد معدنی هم باعث این علائم میتونه بشه و لازمه که تحت نظر پزشک چکاپ بشین.

  • سلام خسته نباشید من چندماهی هست که دردداخلی بدن دارم. انگاری یه چیزی میخام بالابیارم اونم بعضی وقتا ایاازچربی خون هست چربی خون داشتم خیلی وقت که دیگه دکترنرفتم

  • سلام
    من ۳۰ سالمه
    وقتی بلند میشم سر گیجه دارم.
    همیشه احساس خستگی دارم
    وقتی از خواب میخام بیدار بشم نمیتونم
    دلیلش چیه با تشکر
    مقداد

دیدگاهی بگذارید